Lastik hız ve yük endeksi tablosu
Lastik ölçüsünün sonunda yazan 91V gibi kod iki ayrı bilgi taşır: sayı yük endeksi, harf hız sınıfıdır. Yeni lastik alırken bu iki değerin, aracın fabrika lastiğindeki değerlerden düşük olmaması gerekir. Bu sayfada iki tabloyu ve nasıl kullanılacaklarını bulabilirsiniz.
Yük endeksi nedir?
Yük endeksi, lastiğin üreticinin önerdiği basınçta tek başına taşıyabileceği en yüksek ağırlığın kodudur. Aracın toplam taşıma kapasitesi için bu değeri dört ile çarparsınız. Örneğin 91 yük endeksli dört lastik toplamda yaklaşık 2.460 kg taşır.
Binek araçlarda sık görülen yük endeksleri
| Endeks | kg | Endeks | kg |
|---|---|---|---|
| 75 | 387 | 93 | 650 |
| 78 | 425 | 94 | 670 |
| 80 | 450 | 95 | 690 |
| 82 | 475 | 96 | 710 |
| 84 | 500 | 97 | 730 |
| 85 | 515 | 98 | 750 |
| 86 | 530 | 99 | 775 |
| 87 | 545 | 100 | 800 |
| 88 | 560 | 101 | 825 |
| 89 | 580 | 102 | 850 |
| 90 | 600 | 103 | 875 |
| 91 | 615 | 104 | 900 |
| 92 | 630 | 105 | 925 |
SUV ve elektrikli araçlar ağır olduğu için genelde 98 ve üstü yük endeksli lastik kullanır. Elektrikli araçlarda "HL" (High Load) işaretli lastikler de görülür. Bunlar aynı ölçüde daha yüksek yük taşıyacak şekilde üretilir.
XL ne demek?
XL (Extra Load) ya da Reinforced yazan lastikler, aynı ölçünün standart versiyonundan daha yüksek yük endeksine sahiptir. Örneğin 205/55 R16 standart versiyonda 91, XL versiyonda 94 olabilir. XL lastikler bu ekstra yükü ancak daha yüksek basınçla taşır. Aracınızın kapı etiketinde XL için ayrı basınç yazıyorsa ona uyun.
Hız sınıfı nedir?
Hız sınıfı, lastiğin tam yükte ve doğru basınçta güvenle dayanabildiği en yüksek hızı gösterir. Bu, sürekli o hızda gidebileceğiniz anlamına gelmez. Bir dayanıklılık sınırıdır.
| Harf | km/s | Harf | km/s |
|---|---|---|---|
| L | 120 | S | 180 |
| M | 130 | T | 190 |
| N | 140 | H | 210 |
| P | 150 | V | 240 |
| Q | 160 | W | 270 |
| R | 170 | Y | 300 |
ZR yazan lastikler 240 km/s üstüne uygundur. Bugün ZR genelde W ya da Y ile birlikte yazılır, örneğin 225/40 ZR18 92Y.
Hangi değerleri seçmeliyim?
- Fabrika değerinin altına inmeyin. Kapı etiketinde ya da araç kılavuzunda yazan yük endeksi ve hız sınıfı alt sınırdır.
- Daha yükseğini seçmekte sakınca yok. 91V yerine 94W takabilirsiniz. Genelde daha sert ve biraz daha pahalı olur.
- Kış lastiği istisnası: Kış lastiklerinde fabrika hız sınıfından daha düşük bir sınıf kullanılabilir (örneğin V yerine H). Bu durumda gösterge paneline lastiğin hız sınırını belirten bir etiket konması önerilir. Yük endeksi ise yine düşmemelidir.
- Römork çekiyorsanız arka akstaki yükü hesaba katın. Römorkun çekme demirine bindirdiği ağırlık arka lastiklere ek yük olarak biner.
Örnek
Kapı etiketinde 215/60 R17 96H yazan bir SUV için:
- 215/60 R17 96H: Uygun
- 215/60 R17 100V XL: Uygun (daha yüksek yük ve hız)
- 215/60 R17 93H: Uygun değil, yük endeksi düşük
- 215/60 R17 96T: Yaz lastiği olarak uygun değil, hız sınıfı düşük. Kış lastiği olarak kullanılabilir, ancak etiket önerilir.