Jant ET (offset) farkı tekerleği ne kadar kaydırır?

Yeni jant alırken en çok gözden kaçan değer ET, yani offset'tir. Çap ve bijon aralığı doğru olsa bile ET'si yanlış bir jant çamurluğa sürter, amortisöre değer ya da aracın sürüşünü bozar. Bu rehberde ET farkının etkisini basit bir hesapla nasıl görebileceğinizi anlatıyoruz.

ET'yi hatırlayalım

ET, jantın araca bağlandığı yüzey ile jantın tam ortası arasındaki milimetre cinsinden mesafedir. Bağlantı yüzeyi ortadan dışarıya doğruysa ET pozitiftir. Binek araçların neredeyse hepsi pozitif ET kullanır, değerler genelde 15 ile 55 arasındadır.

• ET artarsa jant araca doğru içeri girer.
• ET azalırsa jant dışarı çıkar.

Sadece ET değişirse

Jant genişliği aynı kalıp sadece ET değişiyorsa hesap çok kolay: fark kadar kayar.

Örnek: Fabrika jantı 7Jx17 ET45, yeni jant 7Jx17 ET38.

• ET farkı: 45 − 38 = 7 mm
• Jant hem iç tarafta hem dış tarafta 7 mm dışarı çıkar.

Genişlik de değişirse

Jant genişliği de değişiyorsa iki ayrı değeri hesaplamak gerekir: jantın iç kenarı amortisöre ne kadar yaklaşıyor, dış kenarı çamurluğa ne kadar yaklaşıyor.

Önce genişliği milimetreye çevirin: 1 inç = 25,4 mm.

İç kenarın kayması = (yeni genişlik − eski genişlik) ÷ 2 + (yeni ET − eski ET)

Dış kenarın kayması = (yeni genişlik − eski genişlik) ÷ 2 − (yeni ET − eski ET)

Pozitif sonuç, o kenarın kendi tarafına (iç kenar için amortisöre, dış kenar için çamurluğa) doğru yaklaştığı anlamına gelir.

Örnek

Fabrika: 7Jx17 ET45. Yeni: 8Jx18 ET40.

• Genişlik farkı: (8 − 7) × 25,4 = 25,4 mm, yarısı 12,7 mm
• ET farkı: 40 − 45 = −5 mm
• İç kenar: 12,7 + (−5) = 7,7 mm amortisöre yaklaşır
• Dış kenar: 12,7 − (−5) = 17,7 mm çamurluğa yaklaşır

Dış kenarın neredeyse 18 mm dışarı çıkması çoğu araçta çamurluk kenarına sürtmeye yeter. Özellikle yüklü arabada ve virajda süspansiyon sıkıştığında sorun belirginleşir.

Bu hesap sadece jant kenarlarını gösterir. Lastiğin yanakları jant kenarından biraz taşar ve lastik genişliği de değişmişse ona göre ek pay düşünmek gerekir.

Ne kadar fark kabul edilebilir?

Kesin bir sınır yoktur, her aracın çamurluk ve süspansiyon boşluğu farklıdır. Genel kabul gören öneriler:

• Fabrika ET'sinden ±5 mm içinde kalmak çoğu araçta sorunsuzdur.
• Dış kenarın 10 mm'den fazla dışarı çıkması dikkatli kontrol ister.
• İç kenarın amortisör ya da yay tablası ile arasında en az birkaç milimetre boşluk kalmalıdır.

ET değişince başka ne değişir?

• İz genişliği: Tekerlekler dışarı çıktıkça aracın iz genişliği artar. Görüntü daha geniş olur ama aks rulmanlarına binen kaldıraç kuvveti artar.
• Direksiyon hissi: Tekerleğin dönme ekseni (scrub radius) değişir. Fren yaparken ya da çukura girerken direksiyon daha çok çekebilir.
• Rulman ömrü: Fabrika değerinden çok uzaklaşmak rulmanların daha erken aşınmasına yol açabilir.

Spacer (ara parça) kullanmak

ET'yi düşürmek için jant ile göbek arasına ara parça (spacer) takılabilir. Spacer, ET'yi kalınlığı kadar azaltır: 45 ET jant + 10 mm spacer = fiilen 35 ET. Spacer kullanacaksanız merkezli (hub-centric) modelleri ve uygun uzunlukta bijonları tercih edin, kalitesiz ürünlerden kaçının.

Car-Size'daki jant uyum aracı bu hesabı sizin yerinize yapar: fabrika ve yeni jant ölçüsünü girin, iç ve dış kenardaki kaymayı milimetre olarak görün.